Du lịch Hà Giang

Du lịch sinh thái vùng cao nguyên đá Hà Giang

posted May 19, 2012, 1:45 AM by An Bui   [ updated May 19, 2012, 1:45 AM ]

Theo thống kê từ ngành du lịch, từ năm 2010 đến hết năm 2011, đã có 32.000 lượt khách du lịch trong và ngoài nước đến với vùng cao nguyên đá Hà Giang.

Có thể coi đây là một sự gia tăng đột biến với ngành du lịch Hà Giang. Doanh thu từ du lịch đạt đến con số trên 280 tỷ đồng, gần gấp 3 lần so với thời kỳ 2009-2010. Các điểm du lịch cộng đồng, sinh thái được ưu tiên phát triển thời gian qua đang có đóng góp nhất định trong việc thu hút du khách đến với Hà Giang, cũng như góp phần vào sự tăng trưởng doanh thu từ ngành du lịch, tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho hộ gia đình vùng cao đá còn nhiều vất vả, khó khăn.

Hà Giang, nơi còn lưu giữ được những hoang sơ vốn có của thiên nhiên, nơi tập trung nền văn hóa đa sắc tộc của gần nửa cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Lên vùng cao phía Bắc, hiện trước mắt du khách là những con đường ngoằn nghèo ẩn hiện trong mây và sương mù, là cả một rừng đá xám của vùng cao nguyên đá. Đỉnh Mã Pì Lèng hùng vĩ trên con đường Hạnh Phúc vắt vẻo ở lưng chừng núi, nhìn xuống dòng sông Nho Quế chỉ còn là một dải lụa màu hun hút dưới chân núi xa xăm.

Đi về phía Tây Hà Giang, nơi được gọi là vùng cao núi đất, du khách bắt gặp những bản làng của người Tày, Nùng, Dao… với những nếp nhà sàn, nhà lá đơn sơ, những chân ruộng bậc thang đẹp như trong mơ và tấm lòng rộng mở của người dân các dân tộc thiểu số bản địa.

Hà Giang có 22 dân tộc anh em cùng chung sống, trong đó người Mông chiếm tới trên 32%, người Tày trên 23%, người Dao trên 15%, người Kinh gần 13%, người Nùng gần 10%... Mỗi dân tộc mang một đặc trưng văn hóa riêng thể hiện trong phong tục, tập quán, lối sống, trang phục, phương thức sản xuất… Người ta dễ nhận ra ngôi nhà sàn của người Tày; đồng thời cũng không khó để biết đó là những ngôi nhà, bản làng người Mông với kiến trúc đặc trưng là những nếp nhà thấp, trình tường (tường đất), khuôn viên được bao bọc bằng bức tường đá xếp…, nằm cheo leo trên những sườn núi cao quanh năm đầy sương mù.

Tất cả đất trời, thiên nhiên, con người cùng những nét riêng biệt về văn hóa của mỗi dân tộc tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc mầu của vùng cao nguyên đá Đồng Văn -tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng sinh thái đang chờ được thức dậy. Hà Giang xác định, xây dựng và phát triển các điểm du lịch cộng đồng gắn với những sản phẩm truyền thống được coi là một trong những chiến lược nhằm thu hút khách du lịch. Mấy năm qua, người dân nhiều địa phương cũng đã thu lợi từ các công việc như cung cấp dịch vụ nghỉ dưỡng, phục vụ du khách ăn uống với các món ăn truyền thống, ẩm thực đặc sản của địa phương (gà đồi, lợn đen, rau núi, rượu ngô…).

Tham gia làm du lịch cộng đồng, tính bình quân mỗi hộ có thu nhập từ 10-20 triệu đồng/năm (số tiền không nhỏ với mỗi hộ vùng cao); có hộ đạt hàng trăm triệu đồng. Tuy nhiên, lực lượng người dân tham gia làm du lịch và lợi ích khai thác từ du lịch cộng đồng cũng chưa nhiều, chưa là phổ biến. Để du lịch phát triển trở thành một trong ba ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh (du lịch-dịch vụ, kinh tế cửa khẩu và công nghiệp chế biến), những nhà hoạch định chính sách Hà Giang chủ trương phát triển nhanh mô hình làng văn hóa du lịch cộng đồng nhằm thu hút ngày càng nhiều du khách.

Trong mấy năm thực hiện chủ trương trên, trên địa bàn tỉnh hiện có tới 46 làng văn hóa du lịch cộng đồng đã và đang được triển khai, trong đó có 29 làng đã chính thức ra mắt hoạt động. Từ năm 2012, với mong muốn bảo tồn và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của địa phương, khai thác tối đa tiềm năng du lịch trên địa bàn cũng như tạo công ăn việc làm và tăng thu nhập cho người dân, Hà Giang đã quyết định xây dựng mô hình Làng văn hóa du lịch tiêu biểu gắn với xây dựng nông thôn mới.

Theo đó, sẽ có 12 làng văn hóa du lịch tiêu biểu dự kiến được xây dựng. Mỗi huyện có ít nhất một làng, riêng thành phố Hà Giang có hai làng theo những tiêu chí của tỉnh đề ra. Việc xây dựng hàng loạt các làng văn hóa du lịch cộng đồng và giờ lại thêm mô hình làng văn hóa du lịch tiêu biểu gắn với xây dựng nông thôn mới đang dần bộc lộ những hạn chế, tính không khả thi với mục tiêu đề ra, nhất là mục tiêu khai thác du lịch và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

Thực tế, trong 29 làng văn hóa du lịch cộng đồng đã đang đưa vào khai thác thì tới trên 80% số làng không có khách hoàn toàn. Mấy làng có khách đến thăm thì cũng không nhiều về lượng người cũng như số lượt người đến. Đây cũng là dự báo cho kết quả của 12 làng văn hóa du lịch tiêu biểu trong tương lai! Thực trạng trên phản ánh năng lực làm du lịch của Hà Giang.

Thực tế, với các tỉnh có tiềm năng lớn và bề dày phát triển du lịch trong vùng chưa có tỉnh nào xây dựng nhiều làng văn hóa du lịch cộng đồng như Hà Giang. Vốn đầu tư ít, đầu tư dàn trải thì chắc chắn công trình sẽ không đạt yêu cầu, hiệu quả khai thác kém, gây lãng phí. Mặt khác, phải chăng chủ trương phát triển làng văn hóa du lịch cộng đồng cũng như làng văn hóa du lịch tiêu biểu thể hiện tính duy ý chí, thiếu khoa học và thực tế; lồng ghép quá nhiều mục đích trong một chương trình.

Trao đổi về vấn đề này với những người đang trực tiếp làm công tác phát triển du lịch của tỉnh, chúng tôi cũng đã nhận được những chia sẻ chân thành và những phân tích mang tính khoa học về thực trạng, giải pháp của vấn đề.

Trước hết, làng văn hóa du lịch muốn thu hút được du khách thì nó phải có sức hấp dẫn tự thân của nó, gồm: vị trí địa lý (gần các trung tâm du llịch, điểm du lịch tiêu biểu, nằm trên tuyến du lịch), tài nguyên du lịch. Vị trí địa lý của làng văn hóa du lịch rất quan trọng, nếu nó không nằm trong thị trường du lịch, trên tuyến du lịch thì rất khó thu hút khách. Không khách du lịch nào đi hàng trăm kilômét để đến chỉ thăm một vài sản phẩm văn hóa truyền thống của một dân tộc, một làng bản.

Bên cạnh đó, việc có quá nhiều làng văn hóa du lịch trên cùng một trục tuyến điểm du lịch cũng gây sự nhàm chán, vô hình dung tự mình làm mất đi cái gọi là đặc trưng văn hóa; du khách cảm thấy chỗ nào cũng giống nhau vì làng nào cũng chỉ bày giới thiệu sản phẩm văn hóa của một vài tộc người.

Thứ hai là, việc chọn lựa xây các làng văn hóa du lịch cộng đồng hay văn hóa du lịch tiêu biểu không đảm bảo được yếu tố cảnh quan, môi trường, sắc thái riêng của mỗi tộc người sẽ trở thành phản tác dụng. Thực tế, nếu các nhà quản lý có biết nhưng cũng khó làm được. Làm sao để có rừng, có núi đá, có những con đường đi trong mây, có không gian vật chất như đường làng, ruộng bậc thang, nương rẫy… như cuộc sống thực vốn có của đồng bào các dân tộc. Ngoài ra, sự bêtông hóa ồ ạt từ đường đi lối lại đến chỗ ăn ngủ tại các làng được quy hoạch và tân trang cũng làm mất đi bản sắc riêng của văn hóa bản làng đồng bào dân tộc vốn luôn gần gũi với thiên nhiên.

Thứ ba là, các làng văn hóa du lịch không đảm bảo được tính nguyên bản của các giá trị văn hóa. Khách du lịch, nhất là khách nước ngoài khi đến du lịch ở một nơi nào đó là để hưởng thụ giá trị văn hóa độc đáo, khác biệt so với nơi họ đang sinh sống. Họ muốn được trực tiếp nhìn thấy cuộc sống thật hàng ngày của người dân, chiêm ngưỡng nét văn hóa trong sinh hoạt, lao động sản xuất của con người, cảnh vật nơi họ đến.

Không ai đi du lịch lên Hà Giang với mục đích du lịch mạo hiểm, du lịch văn hóa, du lịch sinh thái lại chỉ để xem các mô hình dựng lại hay đóng giả ở các làng văn hóa cộng đồng hay văn hóa du lịch tiêu biểu…. Nếu vậy khách du lịch thà đến Bảo tàng dân tộc học ở Hà Nội hay ở ngay đất nước họ chắc dễ xem hơn./.


Công Hải (TTXVN)

Tham quan cột cờ Lũng Cú

posted May 17, 2012, 7:11 AM by An Bui   [ updated May 17, 2012, 7:11 AM ]

Nhóm chúng tôi từ TP.HCM muốn tham quan cột cờ Lũng Cú và cao nguyên đá Đồng Văn, nhưng nghe người quen mới đi đợt lễ 30-4 và 1-5 nói cột cờ Lũng Cú đang sửa chữa, ôtô không lên tham quan được?

- Trả lời:

Hiện cột cờ Lũng Cú và đường vào đã sửa xong, ôtô có thể đi đến sát chân cột cờ, vì vậy bạn hoàn toàn có thể yên tâm khi tới Đồng Văn và ghé thăm cột cờ nổi tiếng vùng cực bắc Tổ quốc.

Bạn có thể theo đường từ ngã ba nhà họ Vương đi Lũng Cú và ra về bằng đường khác. Đi từ đồn biên phòng Ma Lé ra khoảng hơn 10km thì rẽ trái qua ngã ba “quẩy tấu” để về thị trấn Đồng Văn (hoặc ngược lại). Dưới chân cột cờ Lũng Cú là bản dân tộc Lô Lô với những nếp nhà trình tường mộc mạc, yên bình cũng là một điểm dừng chân thú vị cho khách lãng du.

Ngoài ra, bạn có thể lưu ý các điểm đến khác rất được yêu thích ở cao nguyên đá Đồng Văn như Phố Bảng, Sủng Là, Sà Phìn, Thài Phìn Tủng... Chợ phiên Đồng Văn họp sáng chủ nhật, đỉnh núi Đồn Cao là nơi có thể quan sát toàn thị trấn Đồng Văn, khu phố cổ Đồng Văn, đèo Mã Pí Lèng và dòng sông Nho Quế nước trong như ngọc bích. Chúc các bạn có một chuyến đi ấn tượng!

HẮC BÁCH HOA

Theo Tuoi Tre Online

Đi chợ tình Khâu Vai

posted May 17, 2012, 7:04 AM by An Bui   [ updated May 17, 2012, 7:04 AM ]

Chợ tình Khâu Vai là một phiên chợ tình độc đáo, nổi tiếng của miền núi đá Hà Giang, họp mỗi năm một lần vào ngày 27-3 âm lịch tại xã Khâu Vai, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang. Năm nay chợ tình Khâu Vai nhằm vào ngày thứ 6, giáp kỳ nghỉ lễ 30-4. Một chuyến khám phá Hà Giang và thăm phiên chợ tình Khâu Vai là một trong những lựa chọn thú vị của tháng tư. Chợ tổ chức:

- Thời gian: ít nhất là 3 ngày 4 đêm từ 27 đến 30-4

- Di chuyển: Các bạn đi xe khách chất lượng cao Mỹ Đình (Hà Nội) - Hà Giang chuyến đêm, chi phí 150.000 đồng/khách/giường nằm. Tới bến xe Hà Giang di chuyển bằng xe khách đến Mèo Vạc (cách Hà Giang khoảng 160km), bắt xe ôm vào Khâu Vai (cách thị trấn Mèo Vạc 30km).

- Có thể thuê xe máy từ Hà Giang để chủ động di chuyển lên Mèo Vạc với chi phí khoảng 250.000 đồng/ngày. Nếu di chuyển bằng xe máy, đặc biệt lưu ý về độ an toàn, xe cộ và đừng quên chấp hành tốt luật lệ giao thông.

- Ăn nghỉ: Trong thời gian diễn ra phiên chợ tình, rất đông người kéo đến Khâu Vai - Mèo Vạc, cả người dân địa phương lẫn các du khách gần xa, bạn nên chủ động đặt trước nhà nghỉ ở Mèo Vạc và chú ý đặt đồ ăn khi di chuyển ở khu vực này. Thậm chí phải xác định tình huống ngủ nhờ dân hoặc hạ trại trong khuôn viên UBND, trường học quanh đó.

Nên mang theo đồ ăn dự trữ phòng trường hợp mải chơi chợ để quá bữa hoặc không tìm được đồ ăn thích hợp. Cũng không mải vui uống quá chén, ảnh hưởng đến chuyến đi.

- Hết phiên chợ là hết 27-3 âm lịch, bạn có thể thu xếp một lịch trình khám phá cao nguyên đá Đồng Văn như ghé thăm các địa điểm nổi tiếng như đèo Mã Pí Lèng, sông Nho Quế, thị trấn Đồng Văn, chợ phiên Đồng Văn…

- Lưu ý: Phong cảnh Hà Giang rất đẹp và con người Hà Giang có nhiều nét sinh hoạt văn hóa vô cùng hấp dẫn, do vậy trong hành trang của bạn không thể thiếu một chiếc máy ảnh để lưu giữ những kỷ niệm tươi đẹp về cao nguyên đá và phiên chợ tình độc đáo này.

THANH NGUYÊN

Theo Tuoi Tre Online

Phố cổ giữa núi đá tai mèo tại Hà Giang

posted May 17, 2012, 6:06 AM by An Bui   [ updated May 17, 2012, 6:06 AM ]

Ít ai biết giữa rừng đá Đồng Văn, tỉnh Hà Giang lại tồn tại một quần thể phố cổ - chợ cổ hàng 100 năm tuổi. Với những nét kiến trúc cổ xưa, còn được giữ nguyên vẹn, Phố cổ Đồng Văn là niềm tự hào của người dân nơi đây. Nhưng không chỉ có thế, những nếp sống, sinh hoạt đời thường của các dân tộc như Kinh, Tày, Mông, Hoa… cũng là điểm khám phá đầy ấn tượng.

Tới Đồng Văn - nơi địa đầu tổ quốc, dễ cho ta cái cảm giác heo hút miền biên ải. Với những dãy núi đá tai mèo, phía trước là núi đá, hai bên là núi đá và đằng sau cũng là núi đá! Đá cao ngút trời.

Giữa cái không gian núi đá khắc nghiệt là thế, nhưng con người đã kiến tạo ra một quần thế phố cổ với những nét kiến trúc đặc sắc. Nó giống như một nét chấm phá của người hoạ sĩ tài hoa trên bức tranh muôn trùng về đá.

Theo tài liệu của UBND huyện Đồng Văn, khu phố cổ Đồng Văn hiện còn khoảng trên dưới 40 ngôi nhà cổ. Trong đó cổ nhất là hai ngôi nhà của dòng họ Lương, có niên đại tới 300 năm, những ngôi nhà còn lại đều khoảng 100 năm.

Gọi là phố nhưng đến nơi đây, bạn sẽ tìm được sự yên tĩnh, trong lành hiếm thấy. Vào các đêm 13,14 và 15 âm lịch hàng tháng - huyện Đồng Văn đều tổ chức đêm hội phố cổ - Đêm phố cổ Đồng Văn cũng rực rỡ, huyền ảo với những chiếc đèn lồng.

Sắp tới huyện Đồng Văn sẽ đưa thêm một số hoạt động vào "Đêm phố cổ" như trưng bày, giới thiệu các loại sản phẩm thủ công truyền thống, nông sản, biểu diễn văn nghệ dân gian, các trò chơi truyền thống… để tăng sức hấp dẫn cho phố cổ này.

Theo QK - KH/VTV

Phó Bảng bình yên, Hà Giang

posted May 17, 2012, 6:00 AM by An Bui   [ updated May 17, 2012, 6:00 AM ]

Phó Bảng nằm cách đường quốc lộ 4C nối Hà Giang với địa đầu Đồng Văn chừng hơn chục km đường, rẽ trái trên con đường ngay đầu thung lũng Sủng Là vốn đã quá nổi tiếng bởi vẻ đẹp lãng mạn đến mộng mị của cảnh sắc và con người. Đó cũng là một thị trấn mà đã đến một lần, bạn sẽ còn muốn quay trở lại...

Đã tới vào mùa đông sương giăng mịt mùng, bạn sẽ muốn trở lại vào mùa hè khi mặt trời chói nắng. Con đường vào Phó Bảng cheo leo đến mức, nhiều người khi ngước mắt nhìn lên tự hỏi, liệu không biết con đường ấy có dắt ta đi về phía cổng trời? Chốn ấy bình yên và thanh thản đến mức, ngỡ như thời gian đang dừng lại, hoặc là trôi rất chậm, thật khẽ khàng, thật dịu dàng, biến thị trấn thành một nơi hầu như tách biệt với thế giới bên ngoài, khiến người lữ hành quên đi hết những âu lo, bộn bề ở dưới xuôi kia…

Có lúc, thị trấn cũ kỹ ấy như bị nhấn chìm trong cái lạnh buốt giá và mịt mù sương núi, như thể đang ngủ rất say để quên đi sự khắc nghiệt của đất trời. Cũng có lúc, bừng lên trong sự ấm áp của nắng mai, của những bước chân vội vàng đi nương lên núi, của những ruộng hoa hồng rung rinh trong gió, hay tiếng cười trong trẻo của bọn trẻ con nơi góc làng.

Phó Bảng làm người ta nhớ bởi những căn nhà trình tường đẹp như trong truyện cổ. Những bản quần cư cũ kỹ với tường đất và cột kèo bằng gỗ đã trở nên láng bóng vì thời gian, mái ngói âm dương sẫm màu sương gió, giấy bản màu cứ phai rồi lại mới mỗi độ xuân về.

Nó cũng làm người ta nhớ bởi những người phụ nữ ngồi bên ô cửa, phơi nắng ngoài sân chuyện phiếm với thêu thùa… Nó cũng làm người ta xót lòng khi nhìn những căn nhà bỏ hoang xiêu vẹo, tường đất mới nện mà mái lợp tạm bợ bằng mảnh nylong, có người mẹ trẻ con ngồi chông chênh trong gian nhà nắng, nơi không chỉ có những điệu khèn du dương gọi bạn, mà còn phảng phất đâu đây những điệu ầu ơ buồn…

Chợ Phó Bảng họp mỗi tuần một lần, vốn là một phiên chợ lùi, (nếu tuần này họp thứ 7 thì tuần tới sẽ họp vào thứ 6, tuần tới nữa sẽ họp vào thứ 5), vì thế sẽ thật may mắn khi tới nơi này đúng ngày phiên chợ. Cũng như bao phiên chợ vùng cao khác, một tuần dân quanh vùng Phó Bảng sẽ có một ngày vui, một ngày tất bật đem hàng đi bán, mua sắm đồ đạc mới, dắt ngựa, cắp lợn, cắp gà xuống núi, được uống rượu mềm môi, say sưa ngủ ngang đường... và vui những niềm vui giản dị.

Phiên chợ nhỏ chỉ họp trong một buổi sáng, cũng đủ làm chộn rộn cả khu phố cổ vốn dĩ rất trầm lặng trong tuần.

Tôi yêu cái thị trấn bảng lảng sương mờ ấy, yêu những con người lặng lẽ đi về trên phố núi, những mái nhà ẩn hiện dưới tàng cây, khoảng sân nhỏ khuất sau bờ rào đá. Tôi lặng người trước những thung lũng đẹp như mơ, ở đó, giữa lởm chởm những hốc đá tai mèo, mầm xanh của ngô lúa, cải mèo vẫn đang cựa mình để sống.

Tôi đứng trên đường biên giới giữa hai nước Việt - Trung, con đường trải nhựa nối thẳng hai cửa khẩu Phó Bảng và Ma Ngán Sán, thỉnh thoảng vẫn thấy xe máy biển Trung Quốc nổ máy ầm ầm chạy ngang, thấy người dân tộc đi tra ngô, làm nương trên núi, mà không phân biệt được họ là người Việt hay là bạn láng giềng.

Dường như, ở chốn núi liền núi, sông liền sông, văn hóa sống của các dân tộc đã hòa trộn vào nhau, tạo nên một nét rất riêng cho Phó Bảng… Thế nên, lúc ngồi bệt trên nền đất nện trong khu phố cũ, ngắm những người già đi ra đi vào, tôi chợt liên tưởng đến những hình ảnh của Hồng Giang cổ thương thành trên đất Hồ Nam… xưa cũ, trầm mặc, thanh thản và bình an đến lạ kỳ.

Ngô gác lúc lỉu trên hiên nhà, cỏ khô xếp đầy chái bếp, những chiếc xe cải tiến rảnh việc nằm ngoan bên đường, chỉ có đám trẻ con là chạy loanh quanh cột nhà, ngang qua chiếc cửa sổ bé xinh như cửa tò vò, hay vấp đánh ầm vào thanh gỗ ngang ở chân cửa chính.

Đến Phó Bảng, không thể không dừng xe ghé thăm các bà, các mẹ, các chị đang hối hả tước lanh, se sợi, khâu váy… một trong những công việc quan trọng thường ngày của người dân nơi này. Những chiếc váy Mông kỳ công và nhiều màu sắc, rực rỡ, lóng lánh bây giờ không chỉ còn là trang phục truyền thống của phụ nữ nữa, mà còn trở thành một thứ quà lưu niệm đáng giá cho nhiều du khách gần xa ghé thăm thị trấn heo hút và biệt lập này.

Hôm ấy nắng rất vàng, trời rất xanh, bản cuối cùng sát đường biên có gian nhà mới đang trình tường nện đất. Tôi ngồi giữa đám trẻ nhỏ đang nghịch ngợm trên thửa ruộng bỏ không, ngắm nhìn cánh đàn ông cần mẫn gụi từng gùi đất, hối hả đổ vào khuôn, dùng vồ nện chặt rồi lại gùi, lại đổ đất và dùng vồ nện chặt… Cứ thế độ hơn chục ngày, ba bốn công thợ, mua tấm lợp pro xi măng che mái thay vì vào rừng xẻ gỗ là có nhà mới để ở. Rồi bên ngoài tường lại xếp đầy củi khô, trên bờ rào lại phơi đầy váy áo… Dòng chảy cuộc sống âm thầm trôi.

Tạm biệt Phó Bảng, hình ảnh cuối cùng níu giữ bước chân tôi là một phụ nữ người Mông đang quần quật giặt đồ bên suối, đứa con nhỏ chơi quẩn quanh chân, váy áo phơi la liệt trên bờ, trên ngọn cây, ngọn cỏ… Này xanh, này đỏ, này vàng, này bảy sắc cầu vồng lấp lánh… Thị trấn này sao quá đỗi bình yên?

NGUYEN

Theo Tuoi Tre Online

Chuyện kể ở Sủng Là, Hà Giang

posted May 17, 2012, 5:55 AM by An Bui   [ updated May 17, 2012, 5:55 AM ]

Tôi luôn nhớ về miền đất ấy. Nỗi nhớ như một dòng suối ngầm mạnh mẽ tuôn chảy trong tâm hồn, nhắc rằng tôi đã đến và đã thấy, đã thở và đã sống, đã gặp và đã yêu… từ ngọn cỏ khô vương trên cánh cổng gỗ đến chiếc lồng chim choàng khăn đỏ treo trên cây hồng, từ cánh đồng tam giác mạch đang lụi tàn đến những dải núi xanh thẫm ảo mờ trong sương sớm… Chốn biên cương nơi địa đầu Tổ quốc ấy từng ghi dấu trong trái tim tôi hai chữ: Sủng Là.

Sủng Là là một xã vùng cao nằm bên quốc lộ 4C nối Hà Giang với địa đầu cực Bắc, cách thị trấn Đồng Văn hơn 20km về phía nam. Cùng với Chuyện của Pao (tác phẩm điện ảnh đình đám của điện ảnh Việt Nam năm 2006 với 4 Cánh diều vàng), cái tên Sủng Là đã bước ra ngoài bờ rào đá, bay cao hơn những con đường mòn vắt vẻo lưng chừng trời, đã trở thành một cái tên quen thuộc với bao nghệ sĩ và công chúng yêu nghệ thuật, đặc biệt là với các lữ khách lang thang...

Năm tháng qua đi vẫn không làm miền đất ấy đổi thay, vẫn còn nguyên đó những nóc nhà trình tường của người Mông nằm im lìm sau bờ rào đá, nắng sớm tràn về qua khe núi dệt thành tấm áo lưới óng mềm như tơ lụa, cái lạnh của rẻo cao vẫn ngấm ngầm thấm vào da thịt, và tiếng khèn Mông vẫn da diết, trầm bổng dưới hiên nhà.

Sủng Là ngày tôi qua… Có cô gái quay tơ bên khung cửi sớm bên đường. Một cách giản đơn và mộc mạc đến khó tin, chiếc khung cửi được làm từ những dóng tre khô, hình thoi và khá lớn, chu vi dễ có đến 2m, đặt lộ thiên ngay trước sân nhà.

Bóng cô gái đứng se sợi in hình dưới nắng sớm, trong không gian tĩnh lặng đến nao lòng, ngỡ như nghe thấy cả tiếng gió đang reo trên tầng cây, tiếng cánh hoa hồng bật nở sau bờ rào mắt cáo, tiếng trẻ con khóc lẫn trong tiếng ầu ơ vỗ về nghe như xa như gần, tiếng bước chân ra đồng lạo xạo trên bờ cỏ…

Thung lũng giống như một người đàn bà đang cúi mặt bước trên đường, gùi cỏ nặng trĩu trên hai vai, hai đứa con đi sau lưng bén gót. Họ bước lặng lẽ dưới nắng và cơn gió hanh khô, lũ trẻ ngước đôi mắt trong veo im lìm nhìn người lữ khách. Dăm ba người đàn ông trong bộ trang phục truyền thống, cúc chín nút hoa chè cứ thoắt ẩn thoắt hiện trên lối nhỏ quanh nhà, lúc lại thấy đang lúi húi trên vách núi, giữa nhấp nhô xám xịt đá tai mèo.

Nắng vẫn chưa lên mà cả thung lũng đã bừng lên rạng rỡ. Tôi đi như chạy dọc con đường thênh thang vắng bóng người, họa hoằn mới thấy vài chiếc xe đạp hay xe cải tiến kéo ngang, xe máy nếu có sẽ làm chộn rộn cả khoảng không gian thanh lặng…

Và đột nhiên tôi nghe, sau bờ rào gai đầy cỏ khô, sau cái ngưỡng cửa cao bằng gỗ đã bạc màu, sau bức tường đang vàng ruộm bởi nắng mới, ở trong bóng tối, có tiếng khèn Mông vẳng ra, tha thiết, gọi mời…

Tôi e dè bước qua cái ngưỡng cửa ấy. Chàng thanh niên đang ngồi trên chiếc ghế gỗ, đồ đạc trong nhà hầu như không có gì, chủ yếu là củi khô xếp đầy trong nhà và cũng là thứ chất đầy ngoài ngõ. Nhưng tôi cảm nhận cái sức sống mãnh liệt của những người con rẻo cao ở sau vẻ mộc mạc và chân phương ấy, như những mầm cải, cây ngô, đậu răng ngựa đang cố trỗi mình trong hốc đá, khi anh bước ra sân ngắt một chiếc lá xanh và thổi một điệu khèn môi với thứ âm thanh vang vọng như tiếng chim hót trong rừng vắng, tích tịch và bập bùng…

Bên kia con đường có mấy bé gái đang nô đùa trên cánh đồng tam giác mạch, nắng lấp lánh khiến những mảng màu ánh lên như thủy tinh. Tôi lang thang rẽ vào con đường nhỏ, hai bên là những hàng rào tre quây quanh thửa đất trồng hoa, theo chân đám con trai đang lúi húi khiêng ghế bàn, nồi niêu chuẩn bị cho một buổi tiệc.

Giữa vườn rau xanh hiếm hoi chốn cao nguyên đá lại gặp một mệ già đang đứng quay sợi, trên đầu là cây hồng khô trụi lá, cổng nhà he hé mở.

Cái ngưỡng cửa cao nhưng không khó vào, có dây kéo tự đóng lại mỗi khi có người đẩy cánh cổng để bước qua. Bên trong sân nhà, chàng trai Mông trẻ tuổi đang ngồi đục cột nhà mới, trong khi người bố tóc bạc, răng rụng gần hết phấn khởi chỉ cho vị khách lạc bước xem những bằng khen và hình ảnh mà ông đã ghi dấu thời còn làm cán bộ xã Sủng Là đang treo đầy trên bức tường cạnh khung cửa chính.

Hiên nhà phơi đầy những túm ngô lúc lỉu, củi chất đầy sân, con chim nhỏ nhảy lích rích trong lồng. Cuộc sống thật bình yên.

Từ hướng Yên Minh lên Đồng Văn, đứng trên đỉnh con đèo ngay ngã ba có đường đi về Phó Bảng, đó là cao điểm đẹp nhất để có thể ngắm nhìn toàn cảnh thung lũng Sủng Là. Đường 4C mềm như một dải lụa đào vắt ngang lòng thung lũng, hàng sa mộc kiêu hãnh vươn mình dưới ánh mặt trời, và những nếp nhà phảng phất buồn sau những bờ rào đá. Ở nơi tận cùng cực Bắc ấy, Sủng Là giống như một cô sơn nữ mới lớn, vừa căng tràn sức trẻ lại vừa mang dáng vẻ e ấp vụng về.

Khi tôi trở lại thì nắng đã đem những người phụ nữ quanh quẩn trong nhà bước ra hiên ngồi hong nắng và thêu thùa. Một buổi sáng lung linh, huyền ảo và đầy mộng mị của tạo hóa. Nắng sớm, sương mai, ánh sáng, hơi thở của núi, sắc xanh của trời, tiếng rì rầm của rẻo cao… tất cả tạo nên một bức tranh Sủng Là tuyệt đẹp. Một vết khắc rất sâu trong tâm hồn…

Nơi tôi dừng chân để đặt balô ngồi tận hưởng không gian thanh bình của Sủng Là nằm đối diện với một cánh đồng tam giác mạch bên kia đường. Tôi thấy lòng nhẹ tênh như gió, thấy rộn ràng vui khi gặp đám trẻ tan học về ngang, dăm ba chiếc gùi qua lại, đôi chiếc xe đạp vội vàng. Tôi cũng thấy lòng vương vấn một nỗi niềm khi gặp cô gái Sủng Là với ánh mắt buồn rười rượi, quanh quẩn cả buổi bên khung cửi, không quay một vòng sợi, không chạm một lần vào dóng tre.

Cô gái người Mông không nói được nhiều tiếng Kinh, chỉ có thể nói với tôi rằng em đã lấy chồng. Em đứng dưới gốc hồng trơ khấc, mắt buồn xa xăm và nghĩ ngợi điều gì? Em chờ ai mà lang thang bên bờ rào đá, đơn độc đứng tì vai bên bức tường của căn nhà khép cửa, những ô cửa sơn xanh, sơn vàng ma mị.

Tôi ngồi đây, em đứng đó… và mỗi người là một thế giới, rất riêng. Nhưng tôi biết tôi sẽ nhớ mãi về miền đất ấy, nơi tôi đã gặp em - cô gái Sủng Là…

Bài & ảnh: MuM

Theo Tuoi Tre Online

Đi tìm Nho Quế, Đồng Văn

posted May 17, 2012, 5:43 AM by An Bui   [ updated May 17, 2012, 5:43 AM ]

Mỗi khi thấy lòng hoang hoải, tôi lại tìm về những ký ức ở Đồng Văn. Những ngày đông gió cắt buốt đôi bàn tay không găng, nắng làm nứt nẻ đôi môi vốn đã luôn khô khốc. Những cung đường dài hun hút trong chiều muộn, tiếng khèn gọi bạn vẳng vẳng cuối chân đèo, tiếng khóc nỉ non của người phụ nữ Mông say rượu nhân ngày làm nhà mới...

Tôi rời Đồng Văn khi chợ phiên vẫn còn nhộn nhịp, cánh đàn ông vẫn khề khà bên bàn rượu, và bọn trẻ con vẫn đang say sưa với xôi ngũ sắc và bát thắng cố bốc hơi nghi ngút. Tôi rời Đồng Văn khi mặt trời lên chưa xua tan đi được đám sương mù buổi sớm, lòng vừa run rẩy bởi thứ không khí trong trẻo và mơ hồ buổi sớm mai, vừa phóng khoáng háo hức khi trong tầm mắt những dải núi đá tai mèo điệp trùng lô nhô như bát úp về tận phía cuối trời.

Con chiến mã đã già nua lọc cọc gầm lên trên đoạn đường đầy đá dăm và ổ gà lởm chởm, vẫn không làm tay ga của người lữ khách nản lòng.

Tôi nhằm hướng Mèo Vạc thẳng tiến. Mèo Vạc là huyện lị bạn bè của địa đầu cực bắc Đồng Văn, nơi mà chỉ riêng cái tên thôi cũng đã khiến người ta thấy chờn lòng vì sự xa xôi và cách trở. Cách Đồng Văn chừng 10km đường, là đèo Mã Pí Lèng danh trấn oai hùng trong những con đèo nổi tiếng trên biên giới.

Con đường mang tên Hạnh Phúc xuyên qua cao nguyên đá tai mèo mang theo trong lòng một câu chuyện dài của quá khứ, nơi ghi dấu những nỗ lực phi thường của nhân dân 6 tỉnh miền núi Cao - Bắc - Lạng, Hà - Tuyên - Thái, những người đã bất chấp điều kiện khắc nghiệt về địa hình và thời tiết của chốn biên cương để chung sức làm nên kỳ tích trên đỉnh địa đầu.

Đỉnh đèo Mã Pí Lèng vẫn còn đó một tấm bia đá giản dị, ghi những lời tri ân với những người đã đổ mồ hôi, nước mắt và cả xương máu trên mảnh đất này.

Một vọng cảnh đài dừng chân cho khách qua đường, nơi không chỉ có người phương xa dừng lại, chính những đồng bào dân tộc Mông, Tày, Dao, Hán… mỗi khi qua đây cũng dừng chân để ngắm nhìn.

Là ở phía xa xa, những dải núi tai mèo trập trùng nhấp nhô như dăng thành, là dòng Nho Quế xanh như một dải lụa mềm thoáng ẩn thoáng hiện giữa những vách đá âm u, cao dựng mây trời. Những hùng vĩ, khoáng đạt của đất trời, và con đường như một nét vẽ kỳ công tạo thành những đường cong nối tiếp nhau trên lưng núi. Có thể nào qua, mà không dừng lại ở nơi này được không?

Tôi dừng lại trên đỉnh Mã Pí Lèng, một tiếng, có thể là hơn. Tôi không biết nữa. Không có quá nhiều xe chạy qua trên con đường Hạnh Phúc, không có nhiều quá những bước chân vội vã, hay tiếng móng ngựa gõ lộp cộp trên mặt đường, nhưng tôi cảm nhận được, rằng con đường huyết mạch ấy có vai trò quan trọng như thế nào với đồng bào ở nơi đây.

Khi tôi rời đi, thì nắng đã lên khá cao. Mặt trời chiếu những tia nắng trưa vượt qua cả vách núi cao nhất, sưởi ấm những khoảng lạnh ở bên này sườn đèo. Đồng bào đi chợ Đồng Văn, Mèo Vạc đang trở về nhà nhiều hơn, tiếng xe Win ầm ì lèo dốc rộn rã hơn, những cuốc xe đạp thả đèo vi vu hay leo dốc hối hả, lưng gùi, tay cầm… mỗi khuôn mặt, một vóc dáng, một nụ cười, một ánh mắt khác nhau… nhưng lại chân chất mộc mạc và có điều gì đó man mác buồn…

Một quán rượu ven đường nằm lưng chừng con dốc. Hai người đàn ông, một người đàn bà và 1 đứa trẻ. Một cái bàn, 3 cái ghế gỗ, một can rượu trắng và dăm chiếc bát cũ sứt sẹo. Lạ kỳ thay, có một sức hấp dẫn khiến xe tôi vừa trôi qua thì tiếng thắng xe đã kêu lên rin rít lạnh người. Vòng lại, tôi sà vào quán rượu.

Chiếc ghế nhỏ xíu chỉ đủ cho bọn trẻ con ngồi, hai vị khách, kẻ đang nâng bát, kẻ cầm trên tay chiếc điếu cày. Họ đi chợ về, theo thói quen truyền thống là phải ghé quán rượu ven đường làm vài ngụm và nói những câu chuyện phiếm. Quán giản đơn, người giản dị, cuộc sống quá đỗi nhẹ nhàng.

Một chú bé đi xe đạp thả dốc hơi nhanh đang vội vã dùng chân làm phanh để giảm bớt tốc độ lao vụt qua, thoáng cái đã biến mất sau khúc quanh ở phía cuối con đèo.

Từ trên cao, đã thấy con đường đi về phía Săm Pun vời vợi hút hồn người lữ khách. Con đường giống hệt như một dải lụa trắng mắc vào lưng núi xanh, cong cong, mềm mại, gọi mời. Tít đáy vực sâu, dòng sông vẫn đang rầm rì chảy quanh chân núi, mang theo trong lòng hàng ngàn những bí mật không tên.

Ngã ba có đường rẽ đi Săm Pun đông đúc hơn ngày thường. Là bởi có 2 quán rượu di động ngày phiên chợ đang họp bàn sôi nổi. Già trẻ, trai gái, lớn bé đang túm tụm uống rượu và nói chuyện. Những cây khèn đang gác trên lưng gùi, ngủ yên.

Sau bát rượu làm quen và những câu chuyện về phiên chợ, gia đình, cuộc sống, tôi ngỏ ý muốn được nghe một điệu khèn Mông giữa đất trời. Người thanh niên trong bộ quần áo chàm màu xanh sẫm cười hồn nhiên nhấc cây khèn trong gùi ra, hớp rượu rửa khèn, rửa tay, rửa chân cũng bằng rượu trắng trước khi bước ra ngã ba đường bắt đầu khúc nhạc.

Tiếng khèn vi vu da diết với những âm thanh lạ lẫm khe khẽ vang lên giữa không gian trong trẻo và khoáng đạt. Đâu đó quanh bàn rượu ven đường, những tiếng cười và câu chuyện rì rầm vẫn đang vọng vang…

Tạm biệt người thanh niên với điệu khèn Mông bất ngờ giữa đường, tôi tiếp tục hành trình đi tìm sông Nho Quế. Dọc đường, tôi lại gặp thêm vài ba quán rượu chỉ mở ngày phiên chợ bên đường, bà con tíu tít với gùi, với ngựa, với ô xòe che nắng và váy áo xúng xính, trẻ con hớn hở tươi cười, thấy cuộc sống nơi ấy sao bình yên đến lạ, nhẹ nhõm và dường như quá đỗi vô lo.

Con đường ra Săm Pun và đến với Nho Quế trở nên cộc cằn với những nắm đá hộc to nằm ngổn ngang và những khe núi sạt đất có lẽ cả năm trời nay vẫn vậy. Chiếc xe lao lên, gầm đập vào phiến đá trơn lỳ, tay lái loạng choạng lao từ vách núi ra vách vực rồi lại quặt trở lại… Rất lâu và rất dài, gặp ai đi chợ về tôi cũng hỏi, Nho Quế ở đâu, Săm Pun còn xa không? Người bảo, dài lắm, đi hết một ngày, đường xấu lắm, người lại bảo, dòng sông đang ở rất gần đó thôi…

Một cảm giác hân hoan và mong chờ khi bước chân người lữ khách lang thang đi tìm miền đất mới trào lên trong lòng tôi. Tôi bỗng thấy những ngôi nhà cheo leo trên lưng núi xanh xanh, khuất sau bờ rào đá, những nương ngô xanh men ra đến tận triền sông trở nên thân quen đến lạ, giống như thể, mình đã từng đến, ở lại đây và yêu mến mảnh đất này.

Sau một khúc quanh, sông Nho Quế hiện ra xanh một màu huyền hoặc.

Chiều nhạt nắng, một chiếc cầu treo bắc lơ lửng giữa dòng. Bên kia, con đường đi về cửa khẩu Săm Pun cứ vòng lên cao mãi, vạch những đường cong mềm mại vào lưng núi cứ xa dần xa dần về phía cuối trời.

Nho Quế mùa không mưa, dòng chảy hiền hòa và lặng lẽ. Một người phụ nữ đang bó củi trên bờ đá, hai người đàn ông ngồi câu cá trong im lìm. Bỏ xe lại trên vệ đường, tôi men theo vạt đất để tới với dòng sông trong xanh đang cuốn hút gọi mời kia.

Nước cạn, để lộ ra trên bờ bên này một vạt đá cuội khá lớn. Tôi cởi áo khoác, găng tay, mũ len, cởi cả đôi giầy để được dẫm chân trần lên những viên đá cuội. Chiều đông hơi lành lạnh, gió và hơi nước bốc lên từ mặt sông khiến hơi thở của tôi trở nên gấp gáp và có gì như hối hả.

Tôi đã từng đứng trên đỉnh Mã Pí Lèng và ước có một ngày được chạm tay vào dòng nước chảy trên dòng sông Nho Quế. Và cái giờ phút ấy đã đến, trong một chuyến đi quá đỗi bất ngờ. Nước áp vào mặt tôi, lùa vào cổ chân và cổ tay tôi mát lạnh, thậm chí là buốt giá… nhưng có hề gì, khi tôi biết, trái tim kẻ lãng du đã được sưởi ấm bởi tình yêu với dòng sông biếc xanh ở chốn địa đầu…

Nơi ấy, tôi đã tìm thấy em, Nho Quế …


NGUYÊN NGUYÊN

Theo Tuoi Tre Online

Lưu luyến phong cảnh Hà Giang

posted May 17, 2012, 2:21 AM by An Bui   [ updated May 17, 2012, 2:21 AM ]

Tôi từng nghe nói nhiều về mảnh đất địa đầu của Tổ quốc - Hà Giang, lòng không khỏi ước ao được đặt chân đến đó một lần. Và tôi đã thỏa nguyện... Lần đầu tôi được tới Hà Giang. Lần đầu tôi đi qua những ngọn núi đá cổ cao ngất, vẽ lên nền trời thăm thẳm những đường cong dài vô tận. Tôi không lạ lẫm gì với những cảnh núi non hùng vĩ, vậy mà lần này vẫn không nén được niềm hân hoan đến nghẹt thở. Này là vực sâu. Này là những rặng đá tai mèo ngút ngát. Này là những nương ngô vàng ươm lưng chừng trời…

Tôi như lặng đi trước thiên nhiên hoang dại… Tự do. Bất tận. Đâu đó trên những triền núi đá tai mèo sắc nhọn, giữa những thung lũng xanh tôi lại bắt gặp những mái nhà tranh thâm thấp của người Mông nằm lẫn trong màu xanh của rừng. Bình yên như cổ tích. Vào khu chợ Đồng Văn, tôi như mê đi bởi sắc màu rực rỡ của cuộc sống nơi đây. Chợ Đồng Văn không chính phiên, nhỏ xíu nhưng căng tràn sự sống. Những quầy hàng be bé bày tràn cả ra đất hoa quả, đồ ăn, thức uống, đồ dùng sinh hoạt đơn sơ.

Tất cả râm ran những thanh âm náo động và đầy màu sắc. Người dân tộc ở đây ra chợ dù là phụ nữ, đàn ông hay trẻ con, ai cũng đều mang trên lưng một chiếc gùi. Các bà mẹ dắt díu theo vài đứa trẻ, đi đâu cũng phải luôn tay tước sợi. Họ vận đồ truyền thống, váy áo sặc sỡ, cười những nụ cười phúc hậu. Chợ họp ngay gần phố cổ Đồng Văn. Những ngôi nhà đá nhỏ xíu, cửa gỗ, cổng gỗ xinh xắn với những bờ tường hoặc bậc cầu thang bằng đá vững chắc. Nhà nằm sát núi, cây rừng phủ bốn phía êm đềm.

Đi vào các bản làng xa, niềm vui trong tôi có lúc lịm đi, khi bắt gặp vài dáng người bé nhỏ còng lưng địu ngô, địu củi lên dốc cao. Những dáng người lom khom trèo lên dốc núi, cô độc. Một cô bé người Mông cõng cả gùi ngô nặng trịch nhưng miệng vẫn tươi cười Tôi ghi những hình ảnh ấy vào tim, ghi những xao xuyến ấy vào lòng, để thương hơn mảnh đất đầy nắng nỏ này.

QUỲNH ANH

Theo Tuoi Tre Online

Thăm nhà của Pao ở Đồng Văn

posted May 17, 2012, 2:20 AM by An Bui   [ updated May 17, 2012, 2:20 AM ]

Đó là ngôi nhà trong bối cảnh bộ phim truyện nhựa Chuyện của Pao - bộ phim đoạt giải Cánh diều vàng 2005. Một bức tranh thu nhỏ cuộc sống đồng bào Mông vừa hoang sơ, vừa ẩn chứa vẻ đẹp trong sáng đến lạ kỳ.

Sau Vợ chồng A Phủ, có lẽ khi Chuyện của Pao lên màn ảnh rộng, công chúng điện ảnh mới có dịp thấy lại những thước phim phản ánh đời sống đồng bào Mông, tộc người sống tập trung ở miền núi phía bắc Việt Nam.

Diễn xuất ấn tượng của Hải Yến trong vai Pao, cùng bối cảnh ngôi nhà Mông vừa gần gũi thân thuộc, vừa huyền bí đã mang lại cho bộ phim nhiều giải thưởng lớn cũng như sự đón nhận của khán giả. Thuộc xã Sủng Là trên cao nguyên đá Đồng Văn, “nhà của Pao” là nơi cư ngụ của một gia đình Mông tam đại đồng đường.

Xe chúng tôi vừa tới ngõ, người lớn, người bé trong nhà đã ùa ra, vừa rụt rè bẽn lẽn lại vừa như háo hức, tò mò. Nhìn cảnh ấy, cảm như lời Pao nói vẫn vang vọng đâu đây: “Tôi là Pao, nhà tôi cách chợ chỉ nửa ngày đường đi bộ”. “Nhà Pao” mang vẻ đẹp nguyên sơ kiến trúc Mông, cánh cổng gỗ bên bờ rào đá như còn dìu dặt tiếng đàn môi gửi nỗi nhớ thương của chàng trai tên Chử.

Vẫn là không gian huyền bí như trong những thước phim của đạo diễn Đỗ Quang Hải, ngôi nhà hai tầng cửa đóng, cửa mở, cửa khép hờ. Các gian nhà vách đất thiếu ánh sáng như lên men thời gian. Đang giữa thu, từ phía ô cửa sổ nơi Pao vẫn ngồi như trong phim không thấy những bông hoa cải nở vàng rực rỡ nhưng thay vào đó mướt xanh cây cỏ.

Những đứa trẻ quần áo nhem nhuốc nhưng đẹp trong trẻo, hoang dại như những bông hoa tam giác mạch trên sườn núi đá chênh vênh. Em lớn nhất vừa tròn 15, nhỏ nhất chỉ mới đầy năm. Cuộc sống thiếu thốn không đồ chơi, không búp bê, không sách truyện… nhưng tiếng cười đùa vẫn giòn vang giữa khoảng sân lát bằng đá xám.

Trong một buổi chiều đậm sương trên cao nguyên đá, cuộc ghé thăm của chúng tôi cùng những chiếc kẹo nhỏ nhoi cũng khiến ngôi nhà vui hơn như có hội. Trong đám trẻ, bé Sơ 10 tuổi nói tiếng Kinh khá thạo trở thành phiên dịch. Cô bé Sậu 4 tuổi thì khiến mọi người bật cười thích thú bởi cái đầu “sư cạo mốc” và lúc nào cũng lăm lăm trong tay con dao quắm, gãi đầu bằng dao, bóc kẹo cũng… bằng dao.

Ghé ngồi trên ngưỡng cửa nhà Pao, nhắm mắt lại để tâm trí đươc thảnh thơi, lắng tai nghe tiếng lục lạc bò từ xa xa vọng lại, tiếng vó ngựa lục cục trở về từ phiên chợ, tiếng gió động qua rèm lất phất… tất cả như những nốt nhạc hòa trong điệu khèn Mông trữ tình, trong trẻo.

Tạm biệt ngôi nhà trong Chuyện của Pao, chúng tôi chào mọi người bằng câu tiếng Mông mới học lỏm được của cô bé Sơ “ Tai’u lung” - tôi quý bạn, và hẹn ngày trở lại.

Bài, ảnh: PIKA

Theo Tuổi Trẻ Online

Xuân về trên đỉnh Tây Côn Lĩnh, Hà Giang

posted May 17, 2012, 2:17 AM by An Bui   [ updated May 17, 2012, 2:17 AM ]

Tết đến, chúng tôi háo hức lên đường. Điểm đến là những cung đường ở miền núi phía Bắc, nơi đào mận tưng bừng khoe sắc xuân, bà con dân tộc thiểu số náo nức chơi hội sải sán, gầu tào, lồng tồng, ra đồng...

Buổi sáng ở Lào Cai, chúng tôi đi xe máy theo hướng Mường Khương, Pha Long rời Bắc Hà qua Xín Mần, tìm đến Hoàng Su Phì khi trời đã tối như mực.

Dãy Tây Côn Lĩnh nằm ở phía tây tỉnh Hà Giang, thuộc địa phận huyện Hoàng Su Phì. Ngoài đỉnh Tây Côn Lĩnh 2.427m được coi là cao nhất khu vực Đông Bắc bộ, còn có đỉnh Gia Long (thuộc xã Bản Phùng) và Kiều Liêu Ti (thuộc xã Hồ Thầu) đều cao trên 2.400m và một loạt đỉnh khác có độ cao hơn 2.000m. Chinh phục Tây Côn Lĩnh huyền thoại luôn là mơ ước đối với dân “phượt”, nhưng khám phá Tây Côn Lĩnh vào mùa xuân là một lời chào xuân ấn tượng.

Tại thị trấn Vinh Quang (Hoàng Su Phì) vào một ngày đầu năm mới, không dễ để hỏi được lối lên Tây Côn Lĩnh khi nhà nhà đều đang vui vầy sum họp, tiệc tùng. Đến phiên chợ cuối tuần đầu tiên trong năm mới cũng vắng vẻ, chỉ có một nhóm người Tày, Nùng mang rau cải xuống chợ, ngồi từ sáng tới chiều có khi không bán hết gùi rau xanh.

Sau 20km đường trồi sụt xóc tung người, chúng tôi cũng tới trung tâm xã Tân Tiến và được chỉ đường vào ngã ba Túng Sán, nơi có một ngả lên Tây Côn Lĩnh 1 đi về phía biên giới Trung Quốc - con đường chúng tôi sẽ chinh phục, ngả kia qua dãy Tây Côn Lĩnh 2 đi về phía Vị Xuyên.

Ghé vào một ngôi nhà bán hàng tạp hóa ở Túng Sán, chúng tôi được mời uống rượu tết với chủ nhà người Tày và được mời ở lại để hôm sau tham gia lễ hội ra đồng với bà con. Tuy nhiên, chúng tôi đành từ chối và tiếp tục lên đường. Nắng vàng ươm trải rực rỡ trên lối mòn chúng tôi đi. Con đường hoang hoải và rậm rạp cây cỏ vốn chỉ dành cho người đi bộ nhưng cảnh sắc thiên nhiên kỳ thú vô cùng.

Từ trên cao, những thửa ruộng bậc thang quấn quanh lưng núi, trải dài miên man và hùng vĩ dù chưa vào mùa gieo hạt nên vẫn khô màu đất. Càng lên cao càng nhọc nhằn trắc trở, nhà cửa thưa thớt, những bụi cây thêm rập rạp, che lấp cả lối mòn. Bất chấp cây cỏ chắn ngang, những con suối vắt qua đường khi ngập nước khi sình lầy, chỉ cần thấy con đường phía trước còn đi được là mấy con chiến mã lại háo hức xông lên, có lúc đuổi theo đám trâu rừng vừa chạy vừa ngoái lại nhìn trước khi rẽ sang vách núi khác, trả lại con đường mòn cho đám khách lạ không mời.

Đường từ Đản Ván Thượng lên đỉnh Bốt Đen có lẽ là cung đường mùa xuân đẹp nhất mà tôi từng đi qua trong cuộc đời. Màu hoa đào Tây Côn Lĩnh ấy sẽ ám ảnh tôi mãi dù từng được chiêm ngưỡng hoa đào ở Điện Biên, Lai Châu, Sa Pa, Bắc Hà, Ý Tý... Có lẽ không ở đâu những gốc đào núi lại tuyệt đẹp và rạng rỡ đến vậy. Cánh hoa như dày dặn hơn, bông hoa như to hơn, khỏe khoắn hồn nhiên đu mình trên vách núi, căng tràn sức xuân tựa nàng sơn nữ tuổi trăng tròn. Những gốc đào nằm cheo leo, hoa nở hồng rực từ gốc đến ngọn, giữa thiên nhiên hùng vĩ, bên những mái nhà tranh giản dị khiến chúng tôi ngây ngất bàng hoàng. Trước mùa xuân, Tây Côn Lĩnh rạng rỡ trong một buổi chiều như không có thật, bao nhọc nhằn trước đó như tan biến.

Sau bữa trưa với xôi nếp trắng và gà luộc giữa rừng sâu núi cao, cảnh sắc thiên nhiên vừa hùng vĩ vừa trữ tình, chúng tôi tiếp tục đi về phía Bốt Đen. Có đoạn đường phải dùng dao mở lối cho xe đi. Dốc cao thì cùng nhau hò dô đẩy cho xe qua bằng được. Dăm ba lần chiến mã húc vào vách núi, ngã ùm xuống suối, thậm chí tuột xuống vực nhưng may mắn được đám cây rối rắm quấn vào nhau giữ lại! Đến khi trước mặt chúng tôi là một nửa quả núi sạt xuống không biết tự bao giờ, không có đường mòn cho cả người đi bộ. Biết không thể vượt Bốt Đen để sang bên kia Lao Chải về Thanh Thủy, chúng tôi quyết định quay về. Lại mở đường, phạt cây, kê đá, bê xe, lăn bánh, đẩy xe... như khi đi vào.

Chiều xuống. Hoàng hôn khoác tấm áo đỏ tím lên dãy Tây Côn Lĩnh, tỏa ánh nắng chiều lấp lánh trên những cánh hoa đào, hoa mận khiến chúng trở nên lấp lánh và hư ảo lạ thường. Tôi biết sẽ không ai trong chúng tôi có thể quên được mùa xuân Tây Côn Lĩnh diệu vợi, phiêu bồng...

THỦY TRẦN

Theo Tuoi Tre Online

1-10 of 16